|
W
2008 roku Nadnoteckie Koło Polskiego Towarzystwa Ochrony Przyrody
„Salamandra” wraz z ornitologami z Poznania przeprowadziło
nocne kontrole w lasach w północnej Wielkopolsce. Celem wyjazdów była sowa
włochatka. Monitoringiem objęto fragmenty Nadleśnictw Zdrojowa Góra i
Kaczory.
O włochatce
Włochatka to
niewielkich rozmiarów sowa, w Polsce nielicznie spotykana w górach i na
północy kraju oraz lokalnie w środkowej jego części . Włochatki gniazdują w
lasach, w drzewostanach z obecnością świerka, a także starodrzewi
sosnowych, w wykutych przez dzięcioła czarnego dziuplach. Koniecznym dla
tego gatunku, w pobliżu miejsca gniazdowania, jest występowanie
niezalesionych fragmentów terenu , ponieważ w takich właśnie miejscach jak
polany, czy młodniki sowa ta zdobywa pożywienie.
Posłuchaj
głosu włochatki z północnej Wielkopolski
(nagranie: JG)
Włochatka w województwie wielkopolskim
Włochatka w
województwie wielkopolskim jest jedną z najmniej poznanych sów. W
przeszłości ptaka tego słyszano m.in. w połowie lat 70. koło Puszczykowa,
także w 1989 roku w samym Poznaniu. Obecne obserwacje dotyczą głównie
północnej części województwa. Wielokrotnie stwierdzana na północ od Piły. W
latach 2003-2006 w okolicach Piły i Trzcianki odnotowano w sumie
kilkanaście odzywających się samców włochatki, choć bezpośrednich dowodów
lęgowości nie stwierdzono. W roku 2004 roku powieszono w tych rejonach 12
skrzynek lęgowych dla tej sowy. Nie zostały one dotychczas zasiedlone,
jednak pod jedną z nich stwierdzono wypluwkę tego gatunku. Obecność
włochatek odnotowano też w Drawieńskim Parku Narodowym.
Nocne
liczenie w pilskich lasach
Fot. M. Maluśkiewicz
W lipcu 2000 roku szczątki włochatki
zostały znalezione przez Adama Kasprzaka w okolicach Bucharzewa, niedaleko Sierakowa.
Dziuplę włochatki z dwoma młodymi znaleziono 21 lipca 2005 roku w Puszczy
Noteckiej, w leśnictwie Gogolice (Maciej Krupa, Dariusz Kujawa, KF 8717).
Co ciekawe wykuta przez dzięcioła dziupla, w której gnieździły się
włochatki, była bardzo nietypowo umieszczona. Znajdowała się w drewnianym
słupku (tzw. „lizawce” dla zwierząt) wysokości około 2 m,
ustawionym na środku polany. W okolicy dominowały bory sosnowe,
poprzecinane dużą ilością upraw i młodników. Był to pierwszy i jak na razie
jedyny przypadek znalezienia lęgów włochatki w Wielkopolsce. Można jednak
przypuszczać, że gnieździ się ona również w innych rejonach, głównie w
północnej części województwa.
Badania
włochatki w 2008 roku
Włochatka
w Nadleśnictwie Kaczory
Fot. M. Skąpski
W tym roku, wspólnie z kolegami
ornitologami z Poznania przeprowadziliśmy regularne kontrole lasów na
północ od Piły, mające na celu znalezienie lęgów tej pięknej sowy w
północnej Wielkopolsce. Utworzyliśmy 2 grupy terenowe. Pierwsza z nich
(Paweł Tomaszewski, Marek Maluśkiewicz, Jakub Glapan) monitorowała fragment
Nadleśnictwa Zdrojowa Góra między drogą Piła-Zelgniewo a drogą Piła
-Skórka. Druga grupa (Sergiusz Niziński, Michał Skąpski, Dawid Niedbała)
prowadziła kontrole na terenie Nadleśnictwa Kaczory (lasy po prawej stronie
od drogi Piła - Zelgniewo).
Włochatka
w Nadleśnictwie Kaczory
Fot. M. Skąpski
Przez cały kwiecień obie grupy
przeprowadziły po kilka kontroli nocnych polegających na nasłuchu
odzywających się tzw. „głosem terytorialnym” samców włochatki.
W sumie zlokalizowano 4 miejsca (drzewa z dziuplami), w których słyszano
odzywające się samce włochatki. Dwa miejsca na terenie Nadleśnictwa
Zdrojowa Góra i dwa miejsca na terenie Nadleśnictwa Kaczory. Kontrole
dzienne, mające ma celu znalezienie lęgów sowy włochatki (zajętych dziupli
z młodymi) przeprowadzono w czerwcu. Tylko grupie działającej na obszarze
Nadleśnictwa Kaczory udało się zaobserwować w dzień włochatkę wyglądającą z
dziupli. Niestety, jak się okazało podczas kolejnej kontroli tego miejsca,
obserwowana wcześniej włochatka padła ofiarą drapieżnika,
najprawdopodobniej kuny leśnej.
Opracował JG
|
